Можтаба Хаменеи Ираны шинэ дээд удирдагчаар томилогдож, АНУ-тай дайны эхний өдөр амиа алдсан эцэг Аятолла Али Хаменеигийн залгамжлагчаар албан ёсоор тодорсон нь олон улсын хэвлэлүүдийн анхааралд ороод байна. Түүний томилгоо Ираны нийгэмд хүчтэй маргаан, хуваагдал үүсгээд байгаа талаар BBC агентлаг мэдээлжээ.
Тодруулбал, Засгийн эрхийг дэмжигч зарим иргэд гудамжинд гарч, Исламын Бүгд Найрамдах Улсын нөлөө бүхий цэргийн байгууллага болох Исламын хувьсгалт харуулын корпусд ойр хатуу байр суурьтай хүнийг сонгосныг тэмдэглэн жагссан байна. Харин өөр зарим иргэд энэ томилгоо улс орны бодит байдалд ямар ч өөрчлөлт авчрахгүй гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.
Тегеран хотод амьдардаг 30 орчим насны нэгэн эр BBC агентлагт ярихдаа, “Системийн дотор бодит өөрчлөлт хийх өчүүхэн боломж ч үлдээгүй” хэмээн хэлсэн байна. Үндсэндээ бүх зүйл хэвээрээ үлдэнэ. Тэд шинэ удирдагчийг дэмжихийн тулд уриа лоозонгоо ч өөрчлөх шаардлагагүй гэж тэр нэмж хэлсэн байна.
Олон жилийн турш Можтаба Хаменей Ираны улс төрд хөшигний ард нөлөөтэй байсан тухай цуурхал тархсаар иржээ. Зарим хүмүүс түүнийг эцгийнхээ хатуу бодлогыг үргэлжлүүлнэ гэж үзэж байгаа аж.
Тегеранд амьдардаг 20 гаруй насны нэгэн эмэгтэй Можтаба Хаменейг “эцгээсээ ч илүү дарангуйлагч байж магадгүй” гэж үзэж байгаагаа хэлжээ. Тэрээр BBC агентлагт өгсөн ярилцлагадаа, “Тэдний амьдрал дайнд төгсөөсэй гэж би хүсэж байна. Эс тэгвээс бид түүний удирдлага дор байвал бүгд сүйрэх болно” гэжээ.
Мөн Тегеранд амьдардаг өөр нэгэн 30 орчим насны эр, “Тэр өшөө авахыг хүсэх хүн. Эцгийг нь алсан учраас тэр бууж өгөхгүй. Хэрэв АНУ-аас өшөөгөө авч чадахгүй бол энгийн иргэд рүү чиглэж магадгүй” хэмээн ярьжээ. Тэрээр цааш нь “Израиль болон АНУ түүнийг онилох байх гэж найдаж байна” гэж хэлсэн байна.
Ням гараг /2026.03.08/-ийн оройноос эхлэн Ираны төрийн телевизийн мэдээллийн суваг зарим хотуудад болсон дэмжигчдийн жагсаалын дүрс бичлэгийг цацжээ. Тус бичлэгүүдэд олон хүн Исламын Бүгд Найрамдах Улсын тугийг мандуулж, шинэ удирдагчийг дэмжиж буй нь харагдсан байна. Гэсэн хэдий ч Можтаба Хаменей өөрөө одоогоор олон нийтийн өмнө гарч ирж, мэдэгдэл хийгээгүй байгаа аж.
Нэг эмэгтэй Ираны сувагт ярихдаа, “Бид маш их баяртай байна. Шинжээчдийн чуулганд баярлалаа. Бурханы гар биднийг хамгаалж байна. Хаменей бидний удирдагч хэвээр байна” гэжээ. Мөн өөр нэг эмэгтэй “Үүнээс илүү сайн шийдвэр байж чадахгүй. Бидний зүрх сэтгэл дулаацлаа” хэмээн ярьсан байна.
56 настай шашны зүтгэлтэн Можтаба Хаменей эцгийнхээ засаглалын үед олон нийтэд төдийлөн танигдаагүй байсан ч дээд удирдагчийн ойрын хүрээний “хаалгач” буюу зөвлөх нь байсан гэх яриа олон жил үргэлжилсэн байна. Мөн түүнийг Исламын хувьсгалт харуулын корпусын удирдлагад ойр, ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үйл явцад нөлөөлсөн, цэрэгжсэн Басиж хүчнийг удирдсан гэх шүүмжлэл ч гарч байжээ.
Энэ долоо хоногийн эхээр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Д.Трамп Ираны шинэ дээд удирдагчийг сонгох асуудалд оролцох хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлж, Можтаба Хаменейг "хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй" гэж мэдэгдсэн талаар зарим хэвлэлүүд мэдээлж байгаа юм. Мөн тус томилгоо зарлагдахаас хэдхэн цагийн өмнө Д.Трамп “миний зөвшөөрөлгүйгээр сонгогдсон хэн ч байсан удаан тогтохгүй” гэж анхааруулжээ. Мөн Израиль улс Али Хаменеигийн хүүг шинэ удирдагчаар батлахын өмнө анхааруулга өгч, “залгамжлагч хэн ч байсан бид түүнийг үргэлжлүүлэн эрэлхийлнэ” хэмээн мэдэгдсэн байна.
Эх сурвалж: BBC
