Дэлхийн зураглалыг дээрээс нь харахад Монгол орон хязгааргүй үргэлжлэх цэлийсэн уудам тал мэт харагддаг. Салхины хүчийг ана мана үзэж, цаасан шувуу хөлөглөн дугуйтай тэргэнцрээр тэрхүү уудам орон зайг туулна гэдэг хэн хүний зүрхлэх алхам биш билээ. Америкийн хэт холын зайн зоригт аялагч Брандэн Жой яг л энэ зорилгоор Монголын зүүн хязгаарыг зорин хүлгийн жолоо залсан юм. Тэрбээр Монгол нутгийг баруунаас зүүн тийш кайт баггиар (цаасан шувуун хөдөлгүүрт тэргэнцэр) туулах аяллаа өндөрлүүлж, эх орондоо буцсаныхаа дараа бидэнтэй ийнхүү хуучиллаа.
ВИДЕО:
-ТӨЛӨВЛӨГӨӨ БОЛ ЗӨВХӨН ЦААС, ТУРШЛАГА БОЛ ЖИНХЭНЭ ҮНЭ ЦЭНЭ-
– Та одоо эх орондоо очсон байгаа шүү дээ. Томоохон адал явдал, урт аяллын дараа гэртээ эргэж ирээд, энгийн амьдралын хэмнэлдээ орох сэтгэгдэл ямар байна вэ? Гэдгээс ярилцлагаа эхэлье.
– Адал явдал, урт хугацааны аяллын дараа гэртээ эргэж ирээд, өдөр тутмын энгийн амьдралын хэмнэлд шилжих нь үргэлж тодорхой хэмжээний сэтгэл зүйн сорилт болдог л доо. Гэхдээ одоо бол дасчихсан байна. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам энэ шилжилтийн үйл явц надад илүү хялбар, илүү амар амгалан болж ирдэг юм байна гэдгийг ойлгож сууна даа.
– Анх яагаад кайт баггиар аялах газраа заавал Монгол гэж сонгосон юм бэ? Энэ сонголтын ард ямар хүлээлт байв?
– Миний бодлоор Монгол орон бол газрын гадаргуугаар, тэр дундаа цэвэр салхины хүчийг ашиглан аялахад дэлхийн хамгийн тохиромжтой, хамгийн төгс газар. Тийм ч учраас би кайт баггийг (цаасан шувуун хөдөлгүүртэй, гурван дугуйт тэргэнцэр) сонгосон юм. Би агаарт асар том цаасан шувуугаа хөөргөж, түүгээрээ салхины эрчийг барьж аван тэргэнцрээ хөдөлгөдөг. Анх төлөвлөхдөө Монголыг баруунаас зүүн тийш бүтэн туулна гэсэн маршрут гаргасан ч, яг бодит байдал дээр төлөвлөгөөгөө зуун хувь дуусгаж чадаагүй. Гэхдээ энэ нь надад тийм ч том асуудал биш ээ. Учир нь миний гол зорилго бол зөвхөн барианы цэгт хүрэх биш, харин өөрийн очихыг хүссэн тэр онгон байгальд хүрч, зөвхөн тэндээс л мэдэрч болох тэрхүү давтагдашгүй туршлага, нандин дурсамжийг бүтээх явдал байсан. Би тэрхүү үнэ цэнтэй туршлагыг өөртөө бий болгож чадсан учраас аялалдаа туйлын сэтгэл хангалуун байгаа.
Монгол бол үнэхээр гайхалтай орон. Аяллынхаа үеэр би маш олон сайхан хүмүүстэй уулзсан. Мөн цаг агаарын маш хүнд, ер бусын нөхцөлүүдтэй нүүр туллаа. Энэ бүхний явцад би байгаль дэлхийг танихаас гадна, өөрийнхөө дотоод хүч чадал, мөн чанарыг ч илүү гүн гүнзгий ойлгож, сурч авсан даа.
-ГРЕНЛАНДЫН МӨСӨН БҮРХҮҮЛИЙГ ГАТЛАХ НЬ МОНГОЛЫН ТАЛЫГ ТУУЛАХААС ХАМААГҮЙ ХЯЛБАР БАЙСАН-
– Таны хувьд өмнө нь кайт багги ашиглаж Гренландын мөсөн бүрхүүлийг туулж байсан арвин туршлагатай шүү дээ. Харин энэ удаагийн Монголоор хийсэн аялал тань анхны аяллаас юугаараа өөр байв?
– Нуулгүй хэлэхэд, би Монголын газар нутгийг маш их дутуу үнэлсэн байсан. Гренландад аялж байхдаа би өөрийгөө мэргэжлийн түвшнийх биш ч гэсэн нэлээд гарамгай кайтчин, чамгүй туршлагатай аялагч гэж боддог байв. Салхины хүчийг ашиглан орон зайд хэрхэн шилжиж, хөдөлгөөнөө яаж зохицуулахаа сайн мэднэ гэдэгтээ итгэлтэй байлаа. Гэвч цасан дээр аялах, хуурай газар дээр аялах хоёрын хооронд тэнгэр газар шиг асар их ялгаа байдгийг би урьдчилж тооцоолоогүй байж.
Монголд хөл тавьсан анхны өдрүүд надад нэгийг бодогдуулж, бодит байдалтай нүүр тулгасан "сэрэмжлүүлэг" болсон. Монголын ландшафт, газар нутаг асар их бартаатай. Хаашаа л харна чулуу, хатуу ургамал, бартаа саад угтаж, зам нь байнга өгсөж, уруудаж, газрын гадаргуу нь хором тутамд өөрчлөгддөг. Хэрэв Гренландтай харьцуулбал, Гренландын мөсөн цасыг гатлах нь Монголын талыг туулахаас хамаагүй хялбар байсан гэж би шууд хэлнэ.
– Манай улсаар аялах явцад тулгарсан хамгийн том бэрхшээл юу байв? Салхи, бартаат зам, цаг агаар гээд л сорилтууд ар араасаа хөвөрсөн байх?
– Хамгийн том бэрхшээл, хамгийн том сорилт бол яах аргагүй "салхи" байлаа. Би аяллаа тавдугаар сарын эхээр эхлүүлсэн. Монголд дөрөвдүгээр сард салхи хамгийн хүчтэй, хамгийн тогтворгүй байдгийг монголчууд өөрсдөө ч сайн мэдэх байх. Тавдугаар сард ч салхины эрч сайн байдаг ч аажмаар суларч эхэлдэг. Харин зургаа, долдугаар сар гарахад зуны догшин шуурганы улирал эхэлдэг юм байна лээ. Тэр үед салхи улам бүр тогтворгүй, ширүүн, эргэлдсэн шинжтэй болж, чиглэл болон хүчийг нь урьдчилан таамаглахад улам бүр хэцүү болж байсан.
Миний аяллын ихэнх хугацаанд салхи надад огт өгөөжөө өгөөгүй, тохиромжтой биш байсан нь маш олон бэрхшээлийг араасаа дагуулсан. Аяллынхаа бараг тал хугацаанд би салхигүйн улмаас урагшилж чадалгүй, саатсан. Тийм үед баггигаа өөрөө биеэрээ чирч явахаас өөр сонголтгүй болж байлаа. Үнэндээ би аяллын явцад тэргэнцрээ өөрөө ингэж их чирнэ чинээ зүүдэлж ч байсангүй. Эргээд тооцоход би нийт туулсан замынхаа бараг 10 орчим хувийг баггигаа өөрөө чирч туулсан байна. Тэр урт замын хэсэг надад маш удаан, маш их хүч шаардсан, туйлын туйлдуулам санагдсан. Өөрөөр хэлбэл, асар их энерги зарцуулсан гэсэн үг. Ерөнхийдөө ийм хүнд нөхцөлд асар их туршлага, тэвчээр шаардагддаг юм байна. Хэзээ өөрийнхөө энергийг гаргаж урагшлах вэ, хэзээ зүгээр л зогсоод амрах ёстой вэ гэдгийг мэдрэхэд туршлага хамгийн чухал. Миний хувьд энергийн хуваарилалтаа ихэнх тохиолдолд нэлээд зөв зохицуулсан гэж боддог. Заримдаа зүгээр л юуг ч хүчлэлгүй, тайван байх хэрэгтэй болно. Хэзээ нэгэн цагт салхилна гэдэгт итгээд тэвчээртэй хүлээх хэрэгтэй. Харин салхи үлээх тэрхүү алтан мөчид би салхины хүчийг хамгийн дээд зэргээр ашиглаж чадах тэр гадаргуу дээр очсон байхыг хүссэн. Тийм учраас салхигүй үед баггигаа чирч гаргасан тэр хөлс хүч маань урт хугацаандаа надад маш том тус болж, салхи ирэхэд хурд авах боломжийг олгосон доо.
-ОЛОН МОНГОЛ ХҮНТЭЙ, ТЭР ДУНДАА СОЁЛ ИРГЭНШЛЭЭС АЛСЛАГДСАН ЗЭЛҮҮД ГАЗРУУДАД АМЬДАРДАГ МАЛЧИН ГЭР БҮЛҮҮДТЭЙ УУЛЗСАН НЬ АЯЛЛЫН ЯВЦАД ОЛЖ АВСАН ХАМГИЙН НАНДИН ДУРСАМЖ БАЙЛАА-
– Та аялах хугацаандаа олон Монгол малчин айлуудаар зочилж, тэдэнтэй хамт цагийг өнгөрүүлсэн тухайгаа дурдсан. Тэр үед та Монгол хүмүүсийн мөн чанар, зочломтгой занг хэрхэн мэдэрч, үнэлж байв?
– Би Монголд байх хугацаандаа олон монгол хүнтэй, тэр дундаа соёл иргэншлээс алслагдсан зэлүүд газруудад амьдардаг малчин гэр бүлүүдтэй уулзсан. Энэ бол миний аяллын явцад олж авсан хамгийн нандин, хамгийн сайхан дурсамжуудын нэг байсан гэдгийг бахархалтайгаар хэлнэ. Жирийн нэг жуулчны хувиар Монголд ирээд ийм гайхалтай туршлага, нандин мэдрэмжийг хэзээ ч мөнгөөр худалдаж авч чадахгүй. Жуулчны хувиар аялахдаа бид ихэвчлэн бэлэн аяллын багт нэгдэж, А цэгээс В цэг, дараа нь С цэг рүү явдаг. Биднийг хөтөч дагуулж, машинаар тухтай авч явж, Монголыг урьдчилан бэлдсэн тодорхой хөтөлбөрийн дагуу үзүүлдэг шүү дээ. Мэдээж тэр нь тухтай, сайхан мэдрэмж төрүүлэх ч нөгөө талаас жуулчдад зориулж маш их зохион байгуулалттай, төлөвлөгдсөн байдаг. Өөрөөр хэлбэл, хүмүүс танд Монголыг харуулахын тулд зохиомол туршлагыг бий болгож өгч байна гэсэн үг. Харин миний аяллын хувьд би Монголын хатуу ширүүн байгальтай яг нүүр тулан, түүний дунд нь амьдарч байсан. Би хаашаа ч явж байсан замдаа жинхэнэ хүмүүстэй уулзаж, тухайн газар нутагт яг тэр хоромд юу болж байна, түүнийг хамт мэдэрч, хүмүүстэй танилцаж байлаа. Тиймээс надад Монголын маш олон өөр дүр төрхтэй танилцах, өөр өөр хүмүүсийн эгэл жирийн амьдралыг дотроос нь харах ховорхон боломж олдсон юм. Энэ бүхэн надад жинхэнэ, уламжлалт Монголын амьдралтай амьд харилцаа үүсгэж байгаа мэт санагдсан. Тийм ч учраас энэ туршлага миний зүрх сэтгэлд насан туршдаа мартагдахааргүй маш үнэ цэнтэй, онцгой дурсамж болон үлдсэн дээ.
– Бидний урилгыг хүлээн авч, тал нутгийн салхи шиг омголон хэр нь дулаахан дурсамжаа хуваалцсанд маш их баярлалаа. Танд амжилт хүсье.
.jpg)
